De PPWR: nieuwe Europese wetgeving om verpakkingen te transformeren
De PPWR (Verordening inzake verpakkingen en verpakkingsafval) is het nieuwe Europese regelgevingskader voor verpakkingen en verpakkingsafval. Het doel is duidelijk: de milieu-impact van verpakkingen gedurende hun gehele levenscyclus tot een minimum beperken.
Om dit te bereiken, stelt de PPWR verschillende kernprincipes vast:
- Het elimineren van zorgwekkende stoffen
- Het bevorderen en waarborgen van recycleerbaarheid
- Het verwerken van gerecycleerde materialen in kunststofverpakkingen
- Het vergroten van het gebruik van ‘biogebaseerde kunststoffen’
- In specifieke gevallen composteerbare verpakkingen verplicht stellen
- Verpakkingen en lege ruimte tot een minimum beperken.
In tegenstelling tot een richtlijn is een Europese verordening rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten. Deze harmonisatie heeft tot doel een gemeenschappelijk kader te bieden voor alle marktdeelnemers en tegelijkertijd de overgang naar een meer circulaire economie te versnellen.
12 augustus 2026: de eerste nalevingsverplichtingen
De eerste belangrijke mijlpaal van de PPWR vindt plaats op 12 augustus 2026.
Vanaf deze datum moeten bedrijven kunnen aantonen dat hun verpakkingen voldoen aan de eisen die in de regelgeving zijn vastgelegd. Deze deadline markeert het begin van een meer gestructureerde aanpak van de naleving van de regelgeving voor verpakkingen.
Fabrikanten zullen met name EU-conformiteitsverklaringen moeten kunnen overleggen om aan te tonen dat hun verpakkingen aan de geldende eisen voldoen. In het kader van de PPWR verwijst de term ‘fabrikant’ naar het bedrijf dat opdracht geeft tot de vervaardiging van en de verpakkingen op de markt brengt, d.w.z. de merkeigenaar of de opdrachtgever.
Verpakkingen die bestemd zijn voor contact met levensmiddelen zullen aan bijzonder nauwkeurig toezicht worden onderworpen, met name door de invoering van een grenswaarde voor PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen). Ook zal voor alle verpakkingen een grenswaarde voor zware metalen worden ingevoerd.
Voor bedrijven geeft deze eerste deadline nu al een duidelijk signaal af: een nauwkeurig inzicht in de gebruikte materialen en de naleving van de regelgeving wordt een strategische prioriteit. Als leverancier is Autajon ook al begonnen met dit nalevingswerk bij zijn eigen grondstoffenleveranciers. Dankzij deze aanpak kunnen wij onze klanten op verzoek de nodige certificaten verstrekken om hen te helpen aan hun wettelijke verplichtingen te voldoen.
12 augustus 2027: Invoering van administratieve sancties.
Een jaar later gaat het regelgevingskader een nieuwe fase in. Vanaf 12 augustus 2027 zijn de lidstaten verplicht de in de verordeningen vastgelegde toezichtmechanismen in te voeren. Bij niet-naleving van de verplichtingen kunnen administratieve sancties worden opgelegd. Deze datum is van bijzonder belang, aangezien zij de overgang markeert van een proactieve aanpak naar een aanpak van effectieve handhaving. Bedrijven zullen dan verplicht zijn hun naleving op een gedocumenteerde en verifieerbare manier aan te tonen.
2028: composteerbaarheid en standaardisatie van recyclingsymbolen.
Het jaar 2028 markeert een nieuwe fase in de invoering van de PPWR.
De eerste wijziging betreft zogenaamde ‘composteerbare’ verpakkingen: de verboden en eisen die daarop van toepassing zijn. Momenteel zijn er twee categorieën: industriële en huishoudelijke composteerbaarheid. Vanaf 12 februari 2028 zijn alleen nog ‘industrieel composteerbare’ verpakkingen toegestaan, en dit geldt uitsluitend voor producten die bestemd zijn om als bioafval te eindigen (etiketten voor groenten en fruit, theezakjes, enz.). Voor alle andere producten wordt dit type verpakking verboden.
De tweede wijziging zal grote gevolgen hebben voor alle verpakkingen (met uitzondering van statiegeldverpakkingen). Naar verwachting zal het Europees Parlement vanaf augustus 2026 de toekomstige geharmoniseerde sorteerlogo’s en pictogrammen vaststellen. Bedrijven krijgen vervolgens 24 maanden de tijd om hun verpakkingen aan de nieuwe regels aan te passen, waarbij naleving uiterlijk op 12 augustus 2028 vereist is.
Deze wijziging is in de eerste plaats bedoeld om de pictogrammen op verpakkingen te harmoniseren met die op inzamelpunten, zodat ze gemakkelijker te herkennen zijn en consumenten de recyclingrichtlijnen beter begrijpen. Voor merken die internationaal actief zijn, biedt deze harmonisatie ook een kans op vereenvoudiging.
1 januari 2030: de deadline die voor blijvende veranderingen op de markt zal zorgen.
1 januari 2030 is ongetwijfeld de belangrijkste datum in de regelgeving. Op deze datum treden namelijk verschillende essentiële vereisten tegelijkertijd in werking.
Vermindering van verpakkingsmateriaal
De PPWR introduceert een fundamenteel principe: alle verpakkingen moeten worden ontworpen met het oog op minimalisering. Het doel is om onnodige volumes en oververpakking die geen essentieel technisch of commercieel doel dienen, te verminderen.
Deze eis komt met name tot uiting in nieuwe regels die gericht zijn op het beperken van buitensporige lege ruimte. Zo wordt bijvoorbeeld een verbod op misleidende verpakkingen en een limiet van maximaal 50 procent lege ruimte voor verzendverpakkingen ingevoerd.
Bedrijven zullen de afmetingen en het ontwerp van hun verpakkingen moeten kunnen rechtvaardigen.
Recycleerbaarheid wordt een essentieel criterium.
Tegenwoordig wordt veel verpakkingsmateriaal aangeduid als ‘recycleerbaar’, maar in de praktijk wordt het niet altijd daadwerkelijk gerecycled, omdat het niet op de juiste manier wordt verwerkt door bestaande sorteer- en recyclingsystemen.
De PPWR gaat nog een stap verder in deze aanpak.
Er worden recycleerbaarheidscategorieën A, B en C ingevoerd om de daadwerkelijke prestaties van verpakkingen te beoordelen. De nadruk ligt niet langer alleen op de vraag of verpakkingen technisch recycleerbaar zijn, maar ook op de vraag of ze onder realistische industriële omstandigheden daadwerkelijk kunnen worden ingezameld, gesorteerd en gerecycled.
- Categorie A: ≥ 95%
- Categorie B: ≥ 80%
- Categorie C: ≥ 70%
Vanaf 2030 wordt verpakking met een technisch recyclebaarheidspercentage van minder dan 70 procent verboden in de Europese Unie.
Deze ontwikkeling zal met name gunstig zijn voor verpakkingen die uit één enkel materiaal zijn vervaardigd en compatibel zijn met bestaande recyclingstromen.
Plastic verpakkingen staan centraal in de PPWR-verordening
De Europese verordening voorziet ook in de invoering van een minimumpercentage PCR-plastic (Post-Consumer Recycled) in plastic verpakkingen. Het doel is om de ontwikkeling van de circulaire economie te ondersteunen door plastic afval opnieuw te verwerken in nieuwe verpakkingen en de afhankelijkheid van nieuwe, op fossiele brandstoffen gebaseerde materialen te verminderen.
Tegelijkertijd zullen bepaalde categorieën plastic verpakkingen aan beperkingen of verboden worden onderworpen, met name plastic wegwerpverpakkingen voor levensmiddelen in de horeca, evenals groepsverpakkingen die worden gebruikt voor het bundelen van producten op verkooppunten. Deze ontwikkeling zet veel merken ertoe aan om nu al op zoek te gaan naar alternatieven voor plastic verpakkingen en over te stappen op kartonnen verpakkingen, een oplossing die gemakkelijker te recyclen is.
De groei van hergebruik in de B2B-sector.
De PPWR stelt ook ambitieuze doelstellingen voor hergebruik, met name in B2B-stromen
De verordening voorziet in ingrijpende veranderingen met betrekking tot het hergebruik van verpakkingen, met name transportverpakkingen zoals pallets, kratten, bakken of vaten die tussen bedrijven worden gebruikt.
Het doel is het hergebruik van deze verpakkingen in B2B-contexten te stimuleren in plaats van ze na éénmalig gebruik systematisch te vervangen. Vanaf 2030 moet 40 procent van de betreffende verpakkingen in deze stromen herbruikbaar zijn.
2035–2040: strengere beperkingen.
De PPWR loopt niet af in 2030. De verordening voorziet in een geleidelijke aanscherping van de eisen in de daaropvolgende jaren. Vanaf 2035 is verpakking die niet ‘economisch’ recyclebaar is, niet langer toegestaan op de Europese markt.
Tot 2040 zullen vervolgens geleidelijk nieuwe eisen van kracht worden, met name met betrekking tot:
- In 2038 wordt verpakking met een recycleerbaarheid van klasse C verboden
- In 2040 worden de minimumdrempels voor hergebruik in de B2B-sector verhoogd tot 70 %
- In 2040 zal ook het aandeel van post-consumer gerecycled materiaal (PCR) in kunststofverpakkingen stijgen tot 65 procent (met uitzondering van drankflessen en verpakkingen die in direct contact komen met levensmiddelen).
Deze gefaseerde aanpak geeft fabrikanten, zoals gedefinieerd door de PPWR, de tijd om hun verpakkingen aan te passen in afwachting van toekomstige wettelijke vereisten. Het stelt verpakkingsfabrikanten ook in staat om hen in dit proces te ondersteunen door oplossingen te ontwikkelen die voldoen aan de nieuwe verwachtingen van de markt en de regelgeving. De verpakking van de toekomst zal niet langer alleen het product moeten presenteren, maar moet ook volledig geïntegreerd zijn in een circulaire economie.
Waarom moeten organisaties nu al vooruit plannen?
Hoewel sommige deadlines misschien nog ver weg lijken, zullen de beslissingen die vandaag worden genomen een directe invloed hebben op de toekomstige naleving van de verpakkingsvoorschriften.
De hieronder vermelde data komen overeen met de verschillende fasen van de inwerkingtreding van de PPWR. Ze markeren het moment waarop de relevante eisen van toepassing worden op verpakkingen die op de Europese markt worden gebracht. Voor fabrikanten en distributeurs zijn deze deadlines daarom de uiterste data waarmee ze rekening moeten houden om ervoor te zorgen dat hun verpakkingen aan de voorschriften voldoen; anders mogen ze niet langer worden verkocht.
Het ontwikkelen van een nieuw verpakkingsproject duurt vaak enkele weken of zelfs maanden. Tussen ontwerp, technische validatie, testen en marktintroductie kunnen ontwikkelingscycli complex zijn. Wachten tot het allerlaatste moment om rekening te houden met recycleerbaarheid, materiaalbesparing of ecologisch ontwerp kan leiden tot aanzienlijke kosten en de mogelijkheden voor optimalisatie beperken.
Door daarentegen samen met Autajon vooruit te plannen op de PPWR-eisen, kunt u gebruikmaken van de expertise van een leverancier van kartonnen verpakkingen en etiketten, en zijn ontwerpbureaus:
- om toekomstige eisen al vanaf de ontwerpfase mee te nemen
- om herontwerpen achteraf te voorkomen
- om de recycleerbaarheid en milieuprestaties van uw verpakkingen te optimaliseren
- om aan de groeiende verwachtingen van consumenten en retailers te voldoen
- om de investeringen die vandaag worden gedaan veilig te stellen.
Regelgevende beperkingen omzetten in kansen.
De PPWR biedt niet alleen de mogelijkheid om aan de regelgeving te voldoen, maar vormt ook een kans voor innovatie. Het verminderen van plastic, het vereenvoudigen van verpakkingsstructuren, het verbeteren van de recycleerbaarheid, het optimaliseren van formaten en het ontwikkelen van oplossingen uit één materiaal: dit zijn allemaal manieren om een evenwicht te vinden tussen milieuprestaties, consumentenervaring en merkversterking.
Bij Autajon ondersteunen we onze klanten bij deze transitie door op maat gemaakte verpakkingsoplossingen te ontwikkelen, die zijn afgestemd op hun uitdagingen en op de huidige en toekomstige wettelijke vereisten. Omdat verpakkingen die aan de regelgeving voldoen niet ten koste hoeven te gaan van hun eigen karakter, ontwerpen we oplossingen die technische prestaties, merkidentiteit en consumentenervaring combineren.
Vandaag plannen voor de toekomst betekent het ontwerpen van de hoogwaardige verpakkingen van morgen.
